آخرین‌ها

سینمای دفاع مقدس؛ چهار دهه تبلیغ جنگ و فرهنگ شهادت‌طلبی

نگاهی انتقادی به نقش سینما و تلویزیون جمهوری اسلامی در بازتولید ایدئولوژی جنگ، تقدیس مرگ و بهره‌برداری سیاسی از قربانیان جنگ ایران و عراق جنگ همچنان ادامه دارد؛ دست‌کم در گفتمان جمهوری اسلامی در پنجمین دهه حیات جمهوری اسلامی، جنگ همچنان یکی از عناصر ثابت گفتمان سیاسی و تبلیغاتی حکومت است. در سال ۲۰۲۶، پس…

ادامه مطلب

وقتی بلیت سینما هم قسطی می‌شود؛ بحران سینمای جمهوری اسلامی و قهر تماشاگران

خبر امکان خرید قسطی بلیت سینما در ایران، تصویری گویا از وضعیت بحرانی سینمای جمهوری اسلامی به دست می‌دهد. بنا بر گزارش منتشرشده، تماشاگران می‌توانند بهای بلیت را طی چهار ماه و در چهار قسط بپردازند. پس از قسطی شدن بلیت کنسرت و تئاتر، اکنون نوبت سینما رسیده است؛ آن هم در شرایطی که بهای…

ادامه مطلب

بازگشت هنرمندنماها به جمهورى اسلامى: ماموريت فرهنگى يا بازى سياسى

شبکهٔ نفوذ؛ از لابی‌های سیاسی تا بازار سلبریتی‌ها یکی از ویژگی‌های جمهوری اسلامی، تلاش مستمر آن برای گسترش نفوذ سیاسی، اقتصادی و ایدئولوژیک خود فراتر از مرزهای ایران است. این حکومت برای پیشبرد اهدافش تنها به نهادهای رسمی و نمایندگی‌های دیپلماتیک متکی نیست؛ شبکه‌ای از واسطه‌ها، لابی‌گران و رابطان سیاسی و اقتصادی نیز می‌توانند در…

ادامه مطلب

از سقاخانه تا «سفر سنگ» قسمت دوم: منتقدان چه دیدند و چه ندیدند؟

مقدمه در قسمت نخست این بحث، از حضور تدریجی نشانه‌ها و مفاهیم مذهبی در سینما و تلویزیون پیش از انقلاب سخن گفتیم؛ از «خانه خدا» و مناسک مذهبی تا «قیصر»، «طوقی»، «غزل»، «ستارخان»، «دلیران تنگستان» و سرانجام «سفر سنگ». بحث اصلی آنجا این بود که مذهب لزوماً از طریق فیلم‌های آشکارا مذهبی وارد حافظه تصویری…

ادامه مطلب

از سقاخانه تا «سفر سنگ» مذهب، کلیشه‌های مذهبی و بازتاب ذهنیت دینی در سینمای پیش از انقلاب

پيشگفتار سینمای ایران در سال‌های پیش از انقلاب اسلامى ۱۳۵۷، برخلاف تصور رایج، فقط عرصه فیلم‌های روشنفکرانه، اجتماعی یا سرگرم‌کننده نبود. در بخش بزرگی از تولیدات سینمایی و تلویزیونی آن دوره، نشانه‌ها، آیین‌ها و ارزش‌های مذهبی به شکل‌های گوناگون حضور داشتند؛ گاهی در مرکز داستان و گاهی تنها در چند صحنه، دیالوگ یا حتی یک…

ادامه مطلب

سيروس ملکوتى: جشنواره‌ «هنر برای صلح» يا وقتی هنر به پوشش تبلیغات حکومت تبدیل می‌شود

اندکی به عقب بازگردیم و به یکی از صدها بازی حکومتی و ارشادی با مفاهیمی زیبا چون «هنر» و «صلح» نگاه کنیم. حکومتی که هم‌زمان مردم خود و مردم منطقه را قربانی خشونت و سرکوب می‌کند، چگونه می‌تواند میزبان جشنواره‌ای با عنوان «هنر برای صلح» باشد؟ مسئله البته مخالفت با صلح نیست؛ مسئله استفادهٔ حکومتی…

ادامه مطلب

داریوش شیروانی : وقتی آینه جای قربانی و جنایتکار را عوض می‌کند نگاهی انتقادی به ترانه «توهم توطئه» با اجراى داریوش اقبالى

توضیح کوتاه این مقاله در تاریخ ۱۹ آگوست نوشته شد و از آنجا که سایت «سینمای آزاد» در تعطیلات تابستانی به سر می‌برد، همان زمان از طریق واتس‌اپ منتشر و دست‌به‌دست شد. بسیاری از نکات مطرح‌شده در این مقاله، توسط برخی دیگر از منتقدان این ترانه، بدون ذکر نام نویسنده، مورد استفاده قرار گرفت. البته…

ادامه مطلب

از سینما رکس تا سینمای حکومتی اسلامى: چگونه آتش‌زدن سینماها به نظام سانسور و کنترل فيلم و هنر در جمهوری اسلامی رسید؟

به یاد قربانیان سینما رکس آبادان؛ ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ برای فهم رابطهٔ جمهوری اسلامی با سینما، شاید هیچ نقطهٔ آغاز گویاتری از شب ۲۸ مرداد ۱۳۵۷ وجود نداشته باشد؛ شبی که سینما رکس آبادان به آتش کشیده شد و صدها انسان بی‌گناه در حالی که برای تماشای فیلم به سالن سینما رفته بودند در میان…

ادامه مطلب

سيروس ملکوتى: درآمدی بر سازوکارهای مدیریت آفرینش هنری در نظام‌های ایدئولوژیک – مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران

این نوشتار می‌کوشد سازوکارهای کنترل، هدایت و بازتولید هنر را در چارچوب یک نظام سیاسی ایدئولوژیک بررسی کند؛ نظامی که فرهنگ و هنر را نه حوزه‌ای مستقل، بلکه بخشی از قلمرو قدرت سیاسی می‌داند. تمرکز اصلی این بحث بر نقش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان نهاد مرکزی تنظیم و نظارت بر میدان تولید و…

ادامه مطلب

ابتذال در سایهٔ پردهٔ سینماى جمهورى اسلامى

چگونه سانسور، فساد و وفاداری سیاسی صنعت ابتذال سینمای جمهوری اسلامی ایران را شکل داده‌اند صنعت سینمای ایران سال‌هاست که در سطح بین‌المللی به‌عنوان عرصه‌ای فرهنگی و هنری شناخته می‌شود. فیلم‌های کارگردانان ایرانی در جشنواره‌های جهانی جوایز دریافت می‌کنند و بازیگران ایرانی توجه جهانیان را به خود جلب کرده‌اند. اما پشت این تصویر، واقعیتی پنهان…

ادامه مطلب